(Westland, 4 maart 2026). Eerst een opmerkelijk, maar saillant detail, er zijn op dit moment voor en in het Westland drie ombudsmannen. Nog geen vrouwen maar je weet het maar nooit. Trouwens, als die komt, dan heet hij ook ombudsman want het woord komt uit Scandinavië en daar betekent ombudsman gewoon mens.
Wij hebben er dus drie, de eerste is de Nationale Ombudsman, een landelijk instituut bij wie we ons als gemeente hebben aangesloten. Ruim een jaar geleden kwam er een tweede, dat was de weggestuurde ex-wethouder, Barend Rombout die werd ingezet door zijn politieke partij Westland Verstandig. Pas onlangs kwam er een specifiek rapport van hem uit.
Het begrip ombudspolitiek
De derde bestaat sinds oktober vorig jaar en is ingesteld door de nieuwszender WOS. Daar is redacteur Jan Cammeraat ineens en speciaal ingezet om het begrip ombudspolitiek inhoud te geven. Die onlangs twee grote artikelen schreef over het al dan niet misbruiken van schriftelijke raadsvragen, die nogal vaak te laat worden beantwoord door het bestuurscollege Westland.
Die onderzoeksverhalen zijn gemaakt door de WOS-ombudsman want de aanleiding voor een nader onderzoek is het signaal van de Westlandse burger Ali Achaboun. Die een structurele tijdsoverschrijding constateert waardoor de helft van de schriftelijke raadsvragen te laat worden beantwoord. Bovendien wordt aan het slot van het tweede verhaal met nadruk gemeld dat iedereen naast belangrijke nieuwstips ook de Ombudsman kan inschakelen als je ook zo’n signaal hebt.
Weinig spectaculairs
Wie geïnteresseerd is moet zeker deze twee verhalen lezen al was het alleen maar om tot de conclusie te komen dat er eigenlijk weinig spectaculairs in het onderzoek staat. Hooguit dat de gemeente Westland geen cijfers heeft over de gemiddelde doorlooptijd van de vragen en het aantal overschrijdingen. De vraag of dat registreren en archiveren een (te dure) extra ambtenaar kost is niet gesteld.
Wel wordt er naar verwezen dat zo’n 10 jaar geleden alle antwoorden op schriftelijke raadsvragen werden voorzien van een ‘prijskaartje’. Ook hoeveel ambtelijke tijd erin werd gestoken. Daarmee werd na een paar jaar gestopt; alleen al het schriftelijk vastleggen bleek nogal kostbaar. Het aantal raadsvragen bleef even hoog.
Op dit moment zijn er een paar mogelijkheden voor een klagende, hulpvragende burger richting de gemeente, die denkt of vastloopt bij de communicatie met de lokale overheid. Er is al het meldpunt Buitenbeter en het omgevingsloket. Daarna kun je rechtstreeks terecht voor vragen bij een wethouder onder wiens portefeuille de vraag valt.
Mocht dat contacten niet lukken, dan gaat dat vrijwel altijd wel via een raadslid of fractie die bijna altijd daarvoor aparte mensen hebben aangewezen. Een brief naar de voltallige raad wil ook nog wel eens helpen.
Rondvraag, gelijk met een antwoord
Trouwens, die gekozen politicus kan ook al een beantwoording afdwingen via een rondvraag in commissievergadering of gemeenteraad. Groot voordeel: een wethouder moet dan gelijk antwoord geven. En als dat onvoldoende is kan de vragensteller (met zijn fractie) altijd nog een motie indienen.
En de klager zelf kan in de tussentijd ook vaak contact zoeken met de media. Want een misstand is vaak nieuws en ook aanleiding voor een verhaal in krant, radio of tv. Waarna dat bijna altijd wordt overgenomen door de politiek.
Maar de vraag is of je daar – ik zeg het toch maar weer een keer – als een ten dele door de gemeente gesubsidieerde nieuwszender een speciale Ombudsman voor moet inzetten. De WOS-missie is toch om te fungeren als hét betrouwbare actualiteitenplatform voor de regio, met een constante, hoge kwaliteit op het gebied van nieuws, actualiteiten, cultuur en sport.
Maar misschien moeten we het werk van die Ombudsman ook weer met zo’n ‘prijskaartje’ gaan behangen. Melden hoeveel uren er in de onderzoeken zaten? Dan kunnen we gelijk ook uitrekenen hoeveel echt journalistieke WOS-nieuwsverhalen hij in die tijd had kunnen maken…
Rien van den Anker